Nghiên cứu về ngân hàng và các cuộc khủng hoảng tài chính đoạt giải Nobel Kinh tế năm 2022

Ba nhà nghiên cứu đoạt giải đã khởi động nghiên cứu này từ đầu thập niên 80 của thế kỷ trước. Công trình nghiên cứu của họ giúp nâng cao đáng kể hiểu biết về vai trò của các ngân hàng trong nền kinh tế, đặc biệt là trong các cuộc khủng hoảng tài chính. Một phát hiện quan trọng trong nghiên cứu là cho thấy ý nghĩa của việc ngăn ngừa đổ vỡ ngân hàng và vai trò quan trọng của hệ thống bảo hiểm tiền gửi trong quá trình này, qua đó góp phần ứng phó hiệu quả hơn với các cuộc khủng hoảng tài chính trong tương lai.

Theo nghiên cứu, để các nền kinh tế có thể vận hành, các khoản tiết kiệm phải được chuyển sang hình thức đầu tư. Tuy nhiên, có sự mâu thuẫn khingười gửi tiền muốn nhận lại số tiền gửi ngay khi họ cần, trong khi người đi vay muốn được bảo đảm rằng họ sẽ không bị buộc phải trả nợ trước hạn. Để giải quyết mâu thuẫn này, các ngân hàng đã đưa ra một giải pháp tối ưu bằng cách đóng vai trò trung gian, nhận tiền gửi của nhiều người gửi tiết kiệm, các ngân hàng có thể cho phép người gửi tiền tiếp cận tiền của họ khi họ muốn, đồng thời cung cấp các khoản vay dài hạn cho người đi vay.

Mặt khác, trong nghiên cứu ban đầu thực hiện năm 1983 về “Hoạt động của ngân hàng, bảo hiểm tiền gửi và tính thanh khoản”, Diamond và Dybvig  đã chỉ ra rằng sự kết hợp của việc huy động vốn và cho vay dài hạn khiến hoạt động của các ngân hàng dễ bị ảnh hưởng bởi những tin đồn thất thiệt. Nếu một số lượng lớn người gửi tiết kiệm cùng lúc đến ngân hàng để rút tiền khi có tin đồn, ngân hàng sẽ mất khả năng thanh khoản và có khả năng đổ vỡ. Tuy nhiên, những nguy cơ này có thể được ngăn chặn bằng việc Chính phủ đóng vai trò là người cho vay cuối cùng đối với các ngân hàng, đồng thời vận hành chế bảo hiểm tiền gửi.

Đánh giá cao những nghiên cứu và đề xuất về vai trò của hệ thống bảo hiểm tiền gửi trong công trình nghiên cứu đạt giải Nobel của 3 nhà kinh tế học, trong Thông báo cáo chí chúc mừng của Hiệp hội bảo hiểm tiền gửi quốc tế (IADI), ông David Walker - Tổng thư ký IADI đã khẳng định nghiên cứu của 3 nhà kinh tế học về ngân hàng và khủng hoảng tài chính, đặc biệt là nghiên cứu cụ thể của họ về vai trò của bảo hiểm tiền gửi trong việc thúc đẩy ổn định tài chính, là nền tảng cho việc hỗ trợ sứ mệnh của IADI trong việc góp phần nâng cao hiệu quả của hoạt động bảo hiểm tiền gửi.

Phòng NCTH& HTQT